Musavi & Yahudilik

Tarih: Pzr Oca 17, 2010 3:20 pm Mesaj konusu: Musavi & Yahudilik

Yahudiler Kimdir?

Yahudi anneden doğan veya resmi işlemlerden geçerek Yahudilik dinine kabul edilen herkes Yahudi'dir.

Önemli bir nokta, Yahudi olmanın inançla veya davranışlarla ilgili olmadığıdır. Anne ve babası Yahudi olmadığı halde Ortodoks (dindar) Yahudiler gibi düşünüp yaşayan ve Yahudiliğin her emrini yerine getiren bir kişi eğer bu dine geçmek için gerekli resmi uygulamadan geçmemişse, en liberal Yahudilerin gözünde bile Yahudi sayılmaz. Buna karşılık eğer bir kişi Yahudi anneden doğmuş ise, Yahudi dininin gereklerini yerine getirmese veya ateist bile olsa, en dindar Yahudilerin gözünde dahi Yahudi sayılır. Bu sebeple Yahudilik dinden çok bir milliyet, Yahudi olmak ta bir uyrukluk gibi algılanabilir.

Bu durum Yahudiliğin ilk dönemlerinde saptanmıştı. Tevrat'ta "aranızda yaşayan yabancılar", "dürüst din değiştirmişler" veya "dürüst yabancılar" gibi terimler yer alır. Bunlar Yahudiler arasında yaşayıp Yahudi olmayan, resmi olarak din değiştirmeden Yahudilik inancının ve gereklerinin tümünü ya da bir bölümünü benimseyen, uygulayan kişilerdir. Yahudiliğe geçtikten sonra bir kişi özel olarak adlandırılmaz; o artık Yahudi doğmuş herhangi biri kadar Yahudi'dir.
Bu konuyu belirttikten sonra biz yinede Yahudi ve Musaviliği bir arada ele alacağız..Her ne kadar yahudilik ırk olsa musavelik din olsada ikisi bütünleşmiş bir kavramdır.

linkleri Sadece Üyeler Görebilir
Lütfen Yeni Hesap Açın Veya Oturum Aç

**
Yahudilerin inançları nelerdir?
Diğer büyük dinler gibi Yahudilik birtakım inançlara dayanır, ancak Yahudi olmak için bu inançlara bağlı olmak gerekmez. Yahudilikte kişinin davranışları, inançları kadar önemlidir. Maimonides, Yahudilik inancını, yaygın olarak kabul edilen "imanın on üç ilkesi" olarak açıklamıştır. On ikinci yüzyılda yaşamış olan ve Müslümanların İbn Maimun olarak tanıdığı ünlü Yahudi filozof Maimonides, Yahudiler arasında Rambam adıyla bilinir.

Maimonides "imanın on üç ilkesi"ni Yahudilik inancının asgari koşulları olarak görür:

Tanrı vardı.
Tanrı tek ve eşsizdir
Tanrı'nın bedeni yoktur (insan biçiminde düşünülemez, hiçbir şekilde tasvir edilemez)
Tanrı ebedidir
Dua edilecek ve itaat edilecek tek merci Tanrı'dır
Peygamberlerin bütün sözleri doğrudur
Musa'nın kehanetleri doğrudur ve Musa en büyük peygamberdir
Yazılı ve Sözlü Tevrat (Talmud içinde yer alan kanunlar ve diğer öğretiler) Tanrı tarafından Musa'ya verilmiştir.
Ondan başka Tevrat olmayacak
Tanrı insanların düşüncelerini ve eylemlerini bilir
Tanrı iyileri ödüllendirip kötüleri cezalandıracak
Mesih gelecek
Ölüler (Tanrı) istediği zaman uyanacak
Bu temel ilkeler zaman içinde tek tek tartışıldığı gibi, Yahudiliğin Liberal akımı içinde de pek çoğu tartışılmıştır.
Yahudilik diğer dinlerin aksine soyut evrensel kavramlara odaklı değildir. Yahudiler Tanrı, insan, evren, yaşam ve yaşam sonrası gibi konuları derinine düşünmüşlerse de, bunlarla ilgili yukarıda belirtilen genel kavramlar dışında hiç bir zorunlu, resmi, kesin fikir yoktur. Kişisel yorumlara açık olan bu konular eski zamanlarda olduğu gibi günümüzde de Yahudi din adamları arasında tartışılmaktadır.

Yahudilik ilişkilere odaklanır: Tanrı'yla insanlar arasındaki ilişkiler, Tanrı'yla Yahudiler arsındaki ilişkiler ve insanlar arası ilişkiler. Kutsal metinler evrenin yaratılışından başlayarak bu ilişkilerin gelişimini, Tanrı ile İbrahim (Abraham) arasındaki ilişkilerin başlangıcını, Tanrı ile Yahudi milletinin ilişkilerini ve devamını anlatır. Tevrat ayrıca bu ilişkilerin getirdiği ve değişik Yahudi akımlarının farklı olarak yorumladığı karşılıklı yükümlülükleri açıklar. Ortodokslar (dindarlar) bunların Tanrı'dan gelen kesin ve değişmez kanunlar olduğunu savunur; Konservatif'ler (tutucular) bunların Tanrı'dan gelmiş ancak zamanla değişip, gelişen kurallar olduğuna inanır; Reformist'ler ve Reconstructionist'ler ise bunları, uygulanıp uygulanmama kararı kişiye kalmış, ana hatlar olarak tanımlar.

"Yahudi" sözcüğünün kullanılmaya başlanması

Süleyman'ın ölmesi ile Musevi Krallığı; İsrail Krallığı ve Yehuda Krallığı olmak üzere ikiye ayrılır. İsrail Oğulları'nın 12 kabilesinden 10'u İsrail Krallığını, Yehuda oğulları ve Bünyamin kabilesinin yarısı da başkenti Kudüs olan Yehuda Krallığı'nı kurarlar. İsrail Krallığı'nın Asurlular tarafından işgal edilmesi sonucu Yehuda kökünden gelen Yahudi kelimesi her iki krallığın insanları için kullanılmaya başlanmıştır. Yahudi sözcüğü, sonradan Türkçe'de Musa kökünden gelen Musevî sözcüğüyle karşılanmıştır. Türkçe dışındaki dillerin birçoğunda sadece Yehuda kelimesinin türevleri kullanılır. Musa kökünden gelen Musevi gibi bir sözcük kullanılmaz. Örneğin İngilizce'deki Jew ve Judaea kelimeleri İbranice Yehudi kökünden gelmektedir.) Dinbilimciler ve tarihçiler Yahudiliğin bir millet, bir ırk veya bir din olup olmadığı konusunda görüş birliğine varabilmiş değillerdir. Tevrat'a dayanarak kendilerini dünya milletleri arasından seçilmiş halk olarak gören Yahudiler, Yehova'nın (Musevilikte Tanrı) Sina'da bu kavmi kendine seçtiğini, Tevrat'ı Musa'nın şahsında onlara gönderdiğine inanırlar. Hristiyanlık'taki Musa bahsi Yahudilikteki ile aynı, İslamiyet'teki Musa bahsi de Yahudilik ile oldukça paraleldir.

Yahudiliğin Başlangıcı
Yahudiliğin piri İbrahim (Abraham), İshak (Yitzhak) ve Yakup (Yaakov) Yahudiliğin fiziki ve ruhani atalarıdır. Yahudilik diye bildiğimiz dini onlar başlatmış olup, Yakup'un çocukları ise Yahudi milleti (İsrailoğulları) olarak bilinir.

Yahudi geleneğine göre İbrahim (Abraham), Babil'in Ur kentinde Abram (Avram) adıyla doğdu. Abram çocukluk döneminden itibaren put taciri olan babası Terah'ın inançlarını sorgulayıp gerçeği aradı. Sonunda bütün evrenin bir Tek kurucusu olduğuna inanıp bu inancını çevresine yaymaya başladı.

Abram babasını putperestliğin saçma olduğuna inandırmaya çalıştı. Bir gün babası dükkânda yokken en büyüğü dışındaki bütün putları bir çekiçle kırıp, çekici sağlam putun eline yerleştirdi. Babası dükkâna döndüğünde ona putların kavga ettiğini ve en büyük putun öbürlerini çekiçle paramparça ettiğini söyledi. Babası ona, "Gülünç olma, bu putların ne canı var ne kuvveti. Hiç bir şeye güçleri yok." deyince Abram, "O halde neden onlara tapıyorsun?" diye karşılık verdi.

Bir süre sonra Abram'ın taptığı esas Yaradan onu çağırdı ve bir teklifte bulundu: Abram evini ve ailesini terk etmeyi kabullenirse Tanrı onu büyük bir millet yapıp kutsayacaktı. Abram bu teklifi kabul etti ve bu şekilde Tanrı ile Yahudi milleti arasındaki akit gerçekleşmiş oldu.

Bu akit, geleneksel Yahudiliğin en temel niteliğidir. Yahudiler Tanrı'yla aralarında, her iki tarafın da hak ve yükümlülükleri olan bir anlaşmanın varlığına inanırlar. Bu akit'in koşulları Tevrat'ın verildiği güne kadar zamanla daha da belirginleşti. Abram bu akit'i hak ettiğini kanıtlayabilmek için on değişik inanç sınavına tabi tutuldu. Evinden ayrılmak bu sınavlardan biriydi.

Abram giderek yaşlandığından ve hala çocuk sahibi olmadığından dolayı kaygılanıyordu. Abram'ın sevgili karısı Saray kendisi çocuk doğurma yaşını geçtiği için hizmetçisi Hacer'i Abram'a sundu. Rivayete göre Hacer Firavunun kızlarından biriydi ve Abram'a yolculuklarından birinde Mısır'da verilmişti. Hacer Abram'a İsmail adında bir oğlan çocuğu doğurdu. Gerek Müslümanlık gerekse Yahudilikte İsmail, Arapların atası olarak kabul edilir.

Abram 100, Saray da 90 yaşına geldiğinde Tanrı Abram'a Saray'dan doğacak bir oğlan çocuğu vaat etti. Tanrı Abram'ın ismini İbrahim (Abraham - milletin babası) ve Saray'ınkini de (prensesim), Sara (prenses) olarak değiştirdi. Sara İbrahim'e bir oğlan doğurdu; İbrahim'in yaşlılık yıllarındaki sevincine ithafen "gülüş"ten gelen İshak (Yitzhak) adını verdiler. İshak Yahudi milletinin atasıydı.

İshak İbrahim'in inancının onuncu ve en güç sınavıydı: Tanrı İbrahim'den İshak'ı kendisine kurban etmesini istedi.

Ancak bu sınav aynı zamanda İshak'ın da inancını sınar. Yahudi geleneğine göre İshak kurban edileceğini bildiği halde buna karşı koymayıp adak için babasına yardımcı oldu, ancak Tanrı son anda bir melek yollayıp kurbanı durdurdu. Yahudiler bu hikâyeyi, Tanrı'nın insanın kurban edilmesine karşı olduğunun kanıtı olarak anlatır.

İshak daha sonra Rebeka'yla evlendi ve Yakup (Yaakov) ve Esav adında ikiz oğulları oldu. Yakup da dört kadınla evlendi ve 12 tane oğlu oldu. Tevrat'a göre Yakup uzun yıllar amcasının yanında çalıştıktan sonra kardeşi Esav'la barışmak için yurduna geri döndü. Kardeşiyle buluşmadan bir gece önce karılarını, çocuklarını ve mallarını nehrin öbür kıyısına yollayıp geceyi yalnız geçirdi. O gece sabaha kadar karşısına çıkan bir adamla güreşti. Gün ağarırken Yakup adamdan kendisini kutsamasını isteyince "adam" ona kendisini bir melek olarak gösterdi. Yakup'u kutsadı ve ona "Tanrı ile güreşen", "Tanrı'nın şampiyonu" anlamındaki "İsrail" adını verdi. Yahudiler genellikle "Yakubun neslinden" anlamında "İsrailoğulları" diye bilinirler.

Yakup'un, aralarında Yusuf'un da (Yosef) bulunduğu on iki oğlu, İsrail'in on iki kavminin adlarını taşıyan atalarıdır.

Ağabeyleri babalarının gözdesi olan ve günün birinde hepsine önderlik yapacağını sezen Yusuf'u kıskanıyorlardı. Yusuf'u bir köle tacirine satıp babalarını onun öldüğüne inandırdılar. Ancak bu Tanrı'nın planının bir parçasıydı: Yusuf tacirler tarafından Mısır'a getirildi. Rüyaları tabir etme yeteneği ona Firavunun sarayında yer açtı ve itibar kazandırdı, yıllar sonra ailesinin Mısır'a yerleşmesine vesile oldu.

Yüzyıllar sonra İsrailoğulları Mısır'da köle durumuna düştüler. Sonra gelen Firavunların elinde çok zulüm gördüler. Tevrat'a göre, Tanrı İsrailoğullarını Musa'nın liderliğinde mucizelerle Mısır'dan çıkardı.

Tanrı onları çölden Sina Dağı'na getirdi. Burada Tanrı Kendi'ni İsrailoğullarına gösterip onlara büyük bir anlaşma teklif etti: Eğer halk Tanrı'ya kulak verip O'nun sözünü tutarsa Tanrı'nın en sevgili milleti, din adamlarıyla dolu kutsal bir millet olacaklardı. Tanrı Tevrat'ı yazılı ve sözlü olarak Yahudilere sundu ve bütün millet "Tanrı'nın her dediğini yapacağız!" diye karşılık verdi.

Tarih: Pzr Oca 17, 2010 3:39 pm Mesaj konusu: Sinagog, Yahudi dua evi

Sinagog, Yahudi dua evi

Bir Sinagog en basit anlamıyla bir dua evidir (Bet Tefilla); Yahudilerin toplu dua ettiği yerdir. Yahudiler günlük dualarını her yerde yapabilirler, ancak bazı dualar sadece "minyan" (10 tane yetişkin erkek) eşliğinde yapılabilir. Ayrıca geleneksel olarak grup halinde dua etmek yalnız dua etmekten daha erdemlidir. Bu açıdan bir sinagogun kutsiyeti, Kutsal Tapınak'tan hemen sonra gelir.

Sinagog ayrıca bir öğrenim yeridir (Bet Midraş). Genel inancın aksine, Yahudilik eğitimi Bar Mitzva (on üç yaş) döneminden sonra bitmez. Dindar Yahudiler için kutsal metinlerin öğrenimi hayat boyu süren bir uğraşıdır. Bu nedenle sinagoglarda cemaat bireylerinin öğrenimi için kutsal metinleri içeren kütüphaneler bulunur. Sinagoglar ayrıca çocukların da temel din eğitimini aldıkları yerlerdir.

Birçok sinagogda ayrıca dini veya dini olmayan sosyal etkinliklerin yapıldığı bir salon bulunur. Sinagog bazen cemaati ilgilendiren önemli konuların tartışıldığı bir toplantı salonu olarak da kullanılır.

Ayrıca sinagog bir sosyal yardım kurumu gibi de çalışır. Para veya diğer ihtiyaç maddeleri toplayıp cemaatte fakirlere ve ihtiyaçlılara yardım eder.

Yahudi olmayanlar sinagoga girebilir mi?

Sinagoglar kâh meraktan, kâh Yahudi bir arkadaşının kutlama törenine davetli olduğundan, sebebi ne olursa olsun gitmek isteyen herkese açıktır. Sinagoga giderken kiliseye veya camiye gider gibi resmi ve kapalı giyinilir. Erkekler takke giymelidirler. Takkeler kapının girişindedir. Bazı sinagoglarda evli kadınların da başını örtmesi gerekir. Yahudi olmayanlar tallet (dua şalı) veya tefillin giymezler. Ortodoks sinagoglarda kadınlarla erkekler ayrı oturur.

Hahamlar

Haham, dini kanunla ilgili tartışmaları çözebilecek ve soruları yanıtlayabilecek düzeyde Alaha'yı (dini kanunlar) ve gelenekleri bilen, topluma yol gösteren bir çeşit öğretmendir. Hıristiyan papazların aksine, dinsel törenleri uygulama yetkisi herhangi bir yetişkin Yahudi erkeğinden fazla değildir. Gerekli öğrenimi tamamlayan kişilere "Semiha" belgesi, yani bu kararları alma yetkisi verilir. Her Yahudi erkeği gibi Hahamların da evlenmesi serbesttir.

Yahudilikte ayinlerin ve duaların Hahamlar tarafından yönetilmesi zorunluluğu olmadığı halde örgütlenmiş toplulukların bir manevi lidere ihtiyacı vardır.

Tarih: Per Oca 21, 2010 1:06 pm Mesaj konusu: Yahudilerin kutsal kitapları

Yahudilerin kutsal kitapları
Yahudilerin kutsal kitapları

Yahudilerin mukaddes kitapları iki ana başlık altında incelenebilir:

1 Tanah,
2 Talmud

Tora
Tora

Hristiyanlar'ın Eski Antlaşma adını verdikleri Tanah üç bölümden oluşur:

1 Tora, (Tevrat)
2 Neviim,
3 Ketuvim

Tevrat

Tevrat Tanah'ın ilk beş bölümüne verilen isimdir Çoğu zaman Yahudilerin kutsal kitabının tamamı "Tora" kelimesiyle açıklanır İbranice bir kelime olan Tora, Arapça'dan Türkçe'ye geçmiş olan Tevrat'ın karşılığıdır

Tevrat kelimesi "Kanun, Töre, şeriat, emir, ders" vb anlamlara gelir Beş bölümden oluşan Tevrat, Tanrı'nın 7704 kelimeyle Musa'ya verdiği dini esasları içeren kitap olarak görülür Tevrat metninin orijinal dili Kutsal Kitap İbranicesidir Bir bakıma "Şeriat" diye de tanımlanabilen Eski Antlaşma'yı oluşturan kitapların sayısı, Yahudilerce 24, Hıristiyanlarca 39'dur Kitapların sıralanışı ve gruplanışı konusunda da her iki din de farklı görüşlere sahiptir

Tora, Tanah'ın ilk beş kitabını (Pentatök) ve Sina Dağı'nda Musa'ya açıklanan «On Emir»i (Dekalogos) içerir; bunların tamamı, Tanrı'nın kullarıyla antlaşmasını içeren ve kutlayan bir dinsel yasayı oluşturur Her sinagogda, yani Musevi tapınağında, Tora'nın makara şeklinde iki çubuğa (Ets Hayim) sarılmış bir deri üzerine el ile kopya edilmiş bir nüshası (Sefer Tora) bulunur Haftada 3 gün, törende Hazan (İslam'daki Müezzin'in karşılığı) sinagogdaki cemaat ile beraber Tora'nın her hafta okunmak üzere 54 bölüme ayrılmış bölümlerinden birini (Peraşa) okur

Tanah

Tanah yaklaşık olarak bin yıl içerisinde meydana gelmiştir Ancak kitabın sınırlandırması MS 90 yılında toplanmış olan Yemnia Konsili'nde yapılmış ve bugünkü yazılar seçilerek tesbit edilmiştir Tanah ile birlikte hahamların nesilden nesile sözlü olarak aktardıkları sözlü kanunların bütününe Talmud adı verilir MS 150 yıllarında Yehuda HaNasi adında bir haham, kendilerine kadar aktarılan sözlü kanunların kaybolmasından endişelenerek onları Mişna'da toplamıştır "Tekrar edilmek suretiyle belletilen şeriat" anlamına gelen Mişna, Tevrat'ın tekrarı, kanunların açıklamas ve tefsiri sayılır Ancak belli bir seviyedeki bilgiye sahip olanların anlıyabileceği dilde yazılmış olan Mişna'nın anlaşılmasını kolaylaştırmak amacıyla O'na Yahudi alimlerince şerhler yazılmıştır bu şerhlere ve açıklamalara Gemara adı verilir Talmud, Mişna ve Gemara adı verilen eserlerin toplamına verilen isimdir

Kabala

Kutsal Kitap kitap dışında Musevi Tasavvuf'una ve gizemciliğine Kabala adı verilir Kabala, İbranice "gelenek görenek" anlamına gelir Yahudilerin harfçilik ve sayıcılıkla karışık tasavvufî evren öğretisidir Daha açık bir tanımla Kabala, Kutsal Kitap metinleri ile sözlü gelenekler üzerine yapılan her tür yorumların ve uygulamaların genel adıdır Yanlış anlaşıldığı gibi Kabala bir kitap veya kitaplar toplamı değil "Evren'in görünür kargaşasını açıklamaya ve zıtlıklarını kolay anlaşılabilir bir kalıp haline getirmeğe amaşlayan bir doktrin" dir

İkinci Tapınak Dönemi'nin sonuna doğru (I yüzyıl) kadar uzanan Kabala, Tam olarak Yahudi gizemciliğinin (esoterism) ortaya çıktığı tarih olan XIII yüzyıldan başlayarak özel bir öğreti biçiminde gelişmiştir

Bazı Dinler Tarihçilerine göre Kabala'nın kökenleri eski gelenekte (Talmud dönemi) aranmalıdır Kabala'nın öğreti ve uygulamaları ancak bir kılavuzun denetim ve önderliğinde mümkündür Kabala temelde her zaman sözlü geleneğe dayanmıştır Tanrı'nın Musa ve Âdem'e indirdiği yazılı olmayan Sözlü Tora vahyin gizli bilgisini taşımaktadır Kabalanın en önemli kitabı 23 ciltten oluşan ZOHAR ' dır

Kabala XV yüzyıl Avrupa’sında da son derece yaygınlaşmıştır Kabala'nın genel doktrinini, Evrenin bir bütün olduğu, belli bir düzene göre hareket ettiği, evrende görülen her şeyin Tanrı'nın bir parçası ve yer yüzündeki yansıması olduğu, insanın da, evrenin ve dolayısıyla Tanrı'nın bir parçası olma sebebiyle adeta küçük evren sayılması gerektiği şeklinde özetlemek mümkündür.

Tarih: Çar Oca 27, 2010 10:20 am Mesaj konusu: Re: Musavi & Yahudilik

ON EMİR
Tanrı’nın Musa Peygamber’e Sina Dağı’nda On Emir’i verdiği gün olan ve Sivan ayının altıncı ile yedinci gününe rastlayan 10 Emir Her sene kutlanır.Ve işte 10 Emir

1- benden başka tanrın olmayacak.
2- Kendine yukarıda gökyüzünde, aşağıda yeryüzünde ya da yer altındaki sularda yaşayan herhangi bir canlıya benzer put yapmayacaksın.
3- Tanrın yhvh'nin adını boş yere ağzına almayacaksın. Çünkü yhvh, adını boş yere ağzına alanları cezasız bırakmayacaktır.
4- Tanrın yhvh'nin buyruğu uyarınca Şabat Günü'nü tut ve kutsal say.
5- Tanrın yhvh'nin buyruğu uyarınca annene babana saygı göster. Öyle ki, ömrün uzun olsun ve Tanrın yhvh'nin sana vereceği ülkede üzerine iyilik gelsin.
6- Adam öldürmeyeceksin.
7- zina etmeyeceksin.
8- çalmayacaksın.
9- komşuna karşı yalan yere tanıklık etmeyeceksin.
10- Komşunun karısına kötü gözle bakmayacaksın. Komşunun evine, tarlasına, erkek ve kadın kölesine, öküzüne, eşeğine, hiçbir şeyine göz dikmeyeceksin.